هر ایده بزرگ، مانند یک نقشه بینظیر برای ساختن یک آسمانخراش است. اما نقشه، هرچقدر هم که هوشمندانه باشد، به تنهایی ساختمان را بنا نمیکند. برای تبدیل کردن این نقشه به یک سازه باشکوه، به فولاد، سیمان و جرثقیلهای سنگین نیاز است؛ شما به سرمایه نیاز دارید. در دنیای کارآفرینی، «جذب سرمایه گذار» همان فرآیند حیاتی تأمین این منابع است. این کار، به معنای یافتن سوخت لازم برای موشک استارتاپ شماست تا بتواند از جاذبه زمین (هزینههای اولیه) فرار کرده و به مدار موفقیت برسد.
این مقاله از دانشگاه کسب و کار، راهنمای شما برای ورود به این دنیای پیچیده اما حیاتی است. ما ابتدا به صورت مختصر با بزرگراههای اصلی جذب سرمایه آشنا میشویم و سپس هشت پلتفرم و نهاد کلیدی در ایران را که میتوانند سکوی پرتاب شما باشند، معرفی و بررسی خواهیم کرد. پس همراه ما باشید تا با بهترین موسسات جذب سرمایه گذاری آشنا شوید.
روشهای اصلی جذب سرمایه گذار
قبل از معرفی پلتفرمها، باید بدانید که سرمایهگذاران انواع مختلفی دارند و از مسیرهای گوناگونی وارد میشوند:
- بوتاسترپینگ و 3Fها: اولین منبع مالی، اغلب خودتان (پسانداز شخصی)، خانواده، دوستان و آشنایان هستند. این روش بر پایه اعتماد شخصی بنا شده است.
- سرمایهگذاران فرشته: افراد ثروتمند و باتجربهای که با پول شخصی خود در مراحل بسیار اولیه روی استارتاپها سرمایهگذاری میکنند و اغلب، نقش مربی یا منتور را نیز ایفا میکنند.
- سرمایهگذاران خطرپذیر: شرکتهای مالی حرفهای که پول دیگران (سرمایهگذاران بزرگتر) را در قالب یک «صندوق» مدیریت کرده و آن را در استارتاپهای با پتانسیل رشد بسیار بالا سرمایهگذاری میکنند. آنها در ازای پول، بخش قابل توجهی از سهام و کنترل مدیریتی را طلب میکنند.
- تأمین مالی جمعی: این روش دموکراتیکترین مسیر است. در این مدل، شما به جای جذب یک سرمایهگذار بزرگ، مبالغ کوچکی را از تعداد بسیار زیادی از مردم عادی از طریق پلتفرمهای آنلاین جمعآوری میکنید.
- وامدهی: در این روش شما سهام نمیفروشید، بلکه پول مورد نیاز خود را در ازای پرداخت سود مشخص، قرض میگیرید.
معرفی بهترین شرکتهای جذب سرمایه گذار
در اکوسیستم کارآفرینی ایران، پلتفرمها و نهادهای مختلفی برای اتصال کارآفرینان به سرمایهگذاران ایجاد شدهاند. در ادامه ۸ مورد از آنها را بررسی میکنیم.
۱. تامین مالی دونگی
دونگی یکی از شناختهشدهترین پلتفرمهای تأمین مالی جمعی مبتنی بر مشارکت در ایران است که تحت نظارت سازمان بورس فعالیت میکند.
کسبوکارها و استارتاپها پس از طی فرآیند ارزیابی و راستیآزمایی، طرح خود را بر روی این پلتفرم عرضه میکنند. سپس، عموم مردم میتوانند با مبالغ خرد، در آن کسبوکار سرمایهگذاری کرده و به نسبت سهم خود، مالک بخشی از آن شوند. دونگی فرآیند تبدیل شدن مردم عادی به سهامدار استارتاپها را سادهسازی کرده است.
ورود به پلتفرم تامین مالی دونگی
۲. سکوی تامین مالی جمعی زیما
زیما نیز یک پلتفرم تأمین مالی جمعی است که بر مدلهای متنوعی از جمله مبتنی بر پاداش و مبتنی بر مشارکت تمرکز دارد. این سکو فضایی را برای انواع پروژهها، از طرحهای فناورانه و خلاقانه گرفته تا پروژههای اجتماعی و هنری، فراهم میکند تا بتوانند سرمایه مورد نیاز خود را مستقیماً از حمایت جامعه تأمین کنند. زیما بر شفافیت فرآیند و ایجاد یک اجتماع حامی در اطراف هر پروژه تأکید ویژهای دارد.
۳. صندوق پژوهش و فناوری شریف
این صندوق یک نهاد مالی تخصصی و بازوی سرمایهگذاری دانشگاه صنعتی شریف و معاونت علمی و فناوری ریاست جمهوری است. برخلاف پلتفرمهای کرادفاندینگ، این صندوق خود یک سرمایهگذار خطرپذیر (VC) محسوب میشود که بر روی طرحهای فناورانه و دانشبنیان، بهویژه طرحهای مستقر در پارک علم و فناوری شریف، سرمایهگذاری میکند. علاوه بر سرمایهگذاری مستقیم، خدماتی چون ارائه ضمانتنامه و وامهای تحقیقاتی نیز از جمله فعالیتهای اصلی این صندوق است.
ورود به صندوق پژوهش و فناوری شریف
۴. جذب سرمایه گذار با کارن کراد
کارن کراد یک پلتفرم تأمین مالی جمعی مبتنی بر مشارکت است که به صورت تخصصی بر روی استارتاپها و کسبوکارهای کوچک و متوسط متمرکز است. این پلتفرم که بخشی از اکوسیستم نوآوری «کارن» است، پس از ارزیابی دقیق طرحهای تجاری، آنها را برای جذب سرمایه گذار به عموم سرمایهگذاران معرفی میکند. کارن کراد نیز دارای مجوز رسمی از سازمان بورس بوده و هدف آن، دموکراتیزه کردن فرآیند سرمایهگذاری در کسبوکارهای در حال رشد است.
۵. شرکت سرمایه گذاری صدر تامین (تاصیکو)
«صدر تامین» یک پلتفرم جذب سرمایه برای استارتاپها نیست، بلکه خود یک هلدینگ سرمایهگذاری عظیم و از شرکتهای تابعه شرکت سرمایهگذاری تامین اجتماعی (شستا) است. این شرکت که در بورس نیز با نماد «تاصیکو» معامله میشود، به عنوان یک سرمایهگذار کلان در صنایع استراتژیک، بهویژه در حوزه معدن و صنایع معدنی فعالیت میکند. بنابراین، صدر تامین نه یک سکو، بلکه یک سرمایهگذار بزرگ برای پروژههای کلان صنعتی و تملک شرکتهاست.
۶. جذب سرمایه گذار با سکوی تامین مالی هم آفرین
هم آفرین یکی دیگر از پلتفرمهای فعال تأمین مالی جمعی در ایران است که تحت نظارت فرابورس ایران فعالیت میکند. این سکو به کسبوکارها اجازه میدهد تا طرحهای توسعهای خود (مانند خرید تجهیزات یا گسترش خط تولید) را تعریف کرده و سرمایه مورد نیاز آن را از طریق عموم مردم جذب کنند. هم آفرین بر مدلهای مبتنی بر مشارکت و همچنین مدلهای مبتنی بر بدهی (که بازدهی ثابتی را به سرمایهگذار وعده میدهد) تمرکز دارد.
ورود به سکوی تامین مالی هم آفرین
۷. آقای وام: از بهترینها برای جذب سرمایه گذار
آقای وام یک پلتفرم کرادفاندینگ نیست، بلکه در حوزه وامدهی فعالیت میکند. این پلتفرم به عنوان واسطهای بین کسبوکارها یا افرادی که نیاز به وام دارند و سرمایهگذارانی که مایل به قرض دادن پول خود در ازای دریافت سود هستند، عمل میکند. این روش برای کسبوکارهایی مناسب است که به دنبال تأمین مالی مبتنی بر بدهی هستند و نمیخواهند سهام خود را واگذار کنند، بلکه ترجیح میدهند وام گرفته و آن را با سود مشخص بازپرداخت کنند.
۸. شبکه سرمایه گذاری طنین
موسسه جذب سرمایه گذار طنین نیز یک پلتفرم تأمین مالی جمعی عمومی نیست، بلکه یک شبکه سرمایهگذاران فرشته است. این شبکه متشکل از مجموعهای از سرمایهگذاران باتجربه و حرفهای است که به دنبال فرصتهای سرمایهگذاری در استارتاپهای نوپا هستند. کارآفرینان طرح خود را به این شبکه ارائه میدهند و در صورت جلب موافقت، سرمایه و مهمتر از آن، «پول هوشمند» یعنی تجربه، مشاوره و شبکه ارتباطی این سرمایهگذاران را جذب میکنند.
ورود به شرکت جذب سرمایه گذار طنین
نتیجهگیری
جذب سرمایه گذار یک نقطه عطف حیاتی در عمر هر کسبوکاری است. اما همانطور که در معرفی پلتفرمها دیدیم، «پول» انواع مختلفی دارد. انتخاب بین یک وام (آقای وام)، واگذاری سهام به عموم (دونگی و کارن کراد) یا آوردن یک شریک استراتژیک و باتجربه (طنین)، سه استراتژی کاملاً متفاوت با پیامدهای بلندمدت متفاوت است. موفقیت در این مسیر، نه فقط در گرفتن «بله» از سرمایهگذار، بلکه در یافتن «شریک» درستی است که علاوه بر تأمین سوخت مالی، با چشمانداز و فرهنگ سازمانی شما همسو باشد و به شما در هدایت موشکتان به سوی مقصد نهایی کمک کند.
ما در این مقاله از دانشگاه کسب و کار تلاش کردیم انواع روشهای جذب سرمایهگذار را به شما معرفی کنیم تا از این طریق، بتوانید راه درست برای تامین منابع مالی خود را انتخاب کنید. سپس هشت مورد از بهترین پلتفرمهای تامین مالی در ایران را معرفی و بررسی کردیم که میتوانید با توجه به اهداف مالی خود یکی از آنها را گزینش کنید و از مشاوره رایگان آنها بهرهمند شوید. امیدواریم این راهنما برای شما کاربردی و مفید باشد. اکنون برای ما بنویسید: معمولا منابع مالی خود را از چه طریقی تامین میکنید؟ چرا؟
منبع: Wikipedia
سوالات متداول
۱. تفاوت اصلی سرمایهگذار خطرپذیر (VC) با تأمین مالی جمعی (Crowdfunding) چیست؟
VC معمولاً یک شرکت واحد است که مبلغ بسیار زیادی سرمایهگذاری کرده، بخش بزرگی از سهام را میگیرد و در مدیریت شرکت دخالت میکند. اما در تأمین مالی جمعی، تعداد زیادی از مردم عادی مبالغ کمی سرمایهگذاری میکنند و معمولاً در مدیریت روزمره شرکت دخالتی ندارند.
۲. سرمایهگذاران در ازای پول چه چیزی میخواهند؟
این بستگی به نوع سرمایهگذار دارد. سرمایهگذاران فرشته و VCها در ازای پول، «سهام» (Equity) شرکت شما را میخواهند و انتظار بازدهی چندین برابری در بلندمدت دارند. پلتفرمهای وامدهی، پول خود را به همراه «سود» (Interest) در مدت زمان مشخصی پس میگیرند و کاری به سهام شما ندارند.
۳. مهمترین عاملی که سرمایهگذاران به آن نگاه میکنند چیست؟
اگرچه ایده خوب و بازار بزرگ مهم هستند، اما اکثر سرمایهگذاران حرفهای، بیش از هر چیز بر روی «تیم» (Team) سرمایهگذاری میکنند. آنها ترجیح میدهند به یک تیم عالی با یک ایده متوسط پول بدهند تا به یک تیم متوسط با یک ایده عالی.
۴. آیا برای جذب سرمایه حتماً باید یک طرح کسبوکار (Business Plan) کامل داشته باشم؟
شما قطعاً به یک «ارائه سرمایهگذار» (Pitch Deck) قوی، شفاف و جذاب نیاز دارید که مدل کسبوکار، بازار هدف، رقبا و پیشبینیهای مالی شما را به خوبی نشان دهد. برای VCها، داشتن یک طرح کسبوکار دقیقتر ضروری است، اما برای کرادفاندینگ، شفافیت در ارائه طرح و جذابیت آن برای عموم مردم اهمیت بیشتری دارد.
